روى به بغداد كردند . سلطان مسعود خليفه را در خيمه فرود آورده موكّلان بر وى گماشت و شرف الدّين را با آن جماعت ديگر به قلعهء سرجهان فرستاده محبوس گردانيد . از اردوى خليفه چندان اسباب و اموال در دست سپاه سلطان مسعود افتاد كه از شرح و بيان بيرون بود . چون سلطان مسعود خاطر از رهگذر خليفه فارغ و مطمئن گردانيد ، امير بك ابه را به شحنگى بغداد تعين نمود و خود در ماه شوال از همدان به عزم جنگ برادرزادهء خود ، ملك داود ، كه در آذربايجان علم عصيان برافراشته پاى از دايره اطاعت عمّ خود بيرون نهاده بود ، عنان عزيمت به صوب مراغه منعطف داشت . چون به نواحى مراغه رسيد ، مردم از قبل خليفه نزد سلطان مسعود شفاعت نموده قرار به آن دادند كه خليفه را باز به بغداد فرستد . سلطان مسعود قبول اين معنى نموده امّا به‌شرط آنكه بعد از اين خليفه لشكركشى و سپهسالارى نكند و به طريق خلفاى سابق مطلقا براى امور ملكى از خانه بيرون نيايد . چون خليفه اين همه شروط قبول نمود ، سلطان مسعود جهت او اسباب خاصّهء او را فرستاد . و مقرّر چنين شد كه در اين دو سه روز او را به جانب بغداد روانه كنند كه خبر رسيد امير قرار خوان از نزد سلطان سنجر به ايلچيگرى مىآيد و نزديك رسيده . بنابراين ، سلطان مسعود با شوكت و عظمت هرچه تمام‌تر به استقبال او بيرون رفت ، و اردوى او خالى مانده بود و خليفه با خدمتكاران خاصهء خود ، در خيمهء خود نشسته بود كه چهارده « 1 » نفر از فدويان اسماعيليه ، كه مدتى بود كه در كمين خليفه بودند ، فرصت غنيمت دانسته خويش را به خيمهء او رسانيدند و زياده از بيست زخم بر وى زدند و او را هلاك گردانيدند . « 2 » و اين واقعه در روز پنج‌شنبه هفدهم شهر ذيقعده « 3 » اين سال روى نمود . مدت زندگانى خليفه مسترشد باللّه چهل و سه سال و سه ماه بود و ايّام خلافتش هفده سال و شش ماه و بيست روز . القصّه ، اهل مراغه خليفه را برداشته دفن كردند . چون سلطان مسعود بر اين حال اطّلاع يافت فرمود تا آن جماعت باطنيه را پيدا كرده به قصاص رسانيدند . و از بعضى تواريخ چنين معلوم مىشود كه ده نفر از آن جماعت را به قتل رسانيد و چهار نفر ديگر به دست نيامد . ذكر بيعت با ابو جعفر منصور راشد باللّه بن مسترشد باللّه چون خبر قتل خليفه به بغداد رسيد ، در روز دوشنبه بيست و هفتم شهر ذيقعده مذكور امرا و اعيان دولت عباسيّه اتفاق نموده با ابو جعفر منصور بن مسترشد باللّه تجديد بيعت نموده « 4 » او

--> ( 1 ) . الكامل : بيست و چهار . ( 2 ) . ابن اثير مىنويسد « . . دو گوش و بينى خليفه را هم بريدند و او را عريان رها كردند تا درس عبرت سايرين باشد . الكامل ، ج 11 ، ص 27 . ( 3 ) . بندارى : 18 ذيقعده . ( 4 ) . مسترشد باللّه در زمان حيات خود ، براى ولىعهدى او از مردم بيعت گرفته بود .